“Köprüler satılıyor” demek doğru değil. Köprülerin ve otoyolların mülkiyeti devlette kalıyor. Gündemde olan şey, belirli bir süre için işletme hakkının özel sektöre devredilmesi. Yani tapusunu verip köprüyü satmakla, işletmesini belli bir süreliğine devretmek aynı şey değil. Özelleştirme yöntemini eleştirebilirsiniz, süresini veya şartlarını tartışabilirsiniz ama “köprüleri sattılar” diye manşet atmak başka bir şey. Eleştiri yapılacaksa gerçek neyse onun üzerinden yapılmalı.
Köprü ve otoyollar satılıyor mu?
Köprü ve otoyollar gerçekten satılıyor mu, yoksa işletme hakkı mı devrediliyor?
Son günlerde bazı muhalif gazetelerde köprü ve otoyollar için “satılıyor”, “elden çıkarılıyor” şeklinde manşetler atılıyor. Ancak yayımlanan kararda mülkiyet devrinin kapsam dışında olduğu, köprü ve otoyolların mülkiyetinin devlette kalacağı belirtiliyor. Gündemde olan model, 30 yıla kadar işletme hakkının özel sektöre devredilmesi gibi özelleştirme yöntemlerini kapsıyor.
Peki burada gerçekten bir satıştan mı söz ediyoruz, yoksa devletin mülkiyetinde kalmaya devam eden köprü ve otoyolların işletme hakkının belirli süreyle devredilmesinden mi? Sizce haberlerde “köprüler satılıyor” denmesi gerçeği doğru yansıtıyor mu?
1
Soran: Misafir · 2 cevap
Cevaplar (2)
0
0
Köprü ve otoyollar satılıyor mu?
Köprü ve otoyollar satılıyor mu? sorusunun kısa cevabı: Resmi açıklamalara göre köprü ve otoyolların mülkiyeti satılmıyor, belirli süreyle işletme hakkı devri modeli değerlendiriliyor.
Yani burada tapu/mülkiyet devri anlamında bir satıştan değil, devletin mülkiyetinde kalmaya devam eden ulaşım varlıklarının işletmesinin belirli süreyle özel sektöre bırakılmasından söz ediliyor.
İşletme hakkı devri ne demek?
İşletme hakkı devri, bir kamu varlığının mülkiyetinin devlette kalması; ancak işletme, bakım, gelir toplama ve belirli yükümlülüklerin sözleşme süresi boyunca özel işletmeciye verilmesi anlamına gelir.
Bu modelde:
- Köprü ve otoyolların mülkiyeti devlette kalır.
- İşletme hakkı belirli süreyle devredilebilir.
- Bakım, onarım ve işletme yükümlülükleri sözleşmeyle belirlenir.
- Süre sonunda işletme hakkı yeniden kamuya döner.
- Denetim ve sözleşme şartları kamu otoriteleri tarafından takip edilir.
30 yıllık özelleştirme kararı ne anlama geliyor?
2026’da gündeme gelen kararda bazı köprü, otoyol, çevre yolu, bağlantı yolu ve bunlara bağlı tesislerin 30 yıllığına işletme hakkı devri kapsamında değerlendirileceği belirtildi.
Buradaki kritik ifade şudur: “Mülkiyet devri hariç.”
Bu ifade, köprü ve otoyolların özel şirkete satılmayacağı; yalnızca işletme hakkı, kiralama, gelir ortaklığı veya benzeri yöntemlerin değerlendirileceği anlamına gelir.
Köprüler gerçekten satılıyor demek doğru mu?
Hukuki açıdan “köprüler satılıyor” demek eksik ve yanıltıcı olabilir. Çünkü satış denildiğinde kamuoyunda mülkiyetin özel şirkete geçmesi anlaşılır. Oysa açıklanan modelde mülkiyet devri değil, işletme hakkı devri gündemdedir.
Daha doğru ifade şu olur:
- Yanlış ifade: Köprü ve otoyollar satılıyor.
- Daha doğru ifade: Köprü ve otoyolların işletme hakkı belirli süreyle devredilebilir.
- Hukuki ayrım: Mülkiyet devlette kalır, işletme hakkı geçici süreyle özel sektöre verilir.
Bu karar geçiş ücretlerini etkiler mi?
Geçiş ücretleri konusu sözleşme şartlarına, kamu denetimine ve ilgili düzenlemelere bağlıdır. Resmi açıklamalarda, bu kararın tek başına ücretsiz yolları ücretli hale getirdiği veya otomatik olarak fahiş zam anlamına geldiği belirtilmiyor.
Ancak kamuoyu açısından asıl tartışma şudur:
- İşletme hakkı hangi bedelle devredilecek?
- Geçiş ücretleri nasıl belirlenecek?
- Kamu denetimi ne kadar güçlü olacak?
- Gelir paylaşımı nasıl yapılacak?
- Sözleşme kamu yararını koruyacak mı?