Kısa cevap: Resmi verilere göre evet. Ticaret Bakanlığı, 2 Mayıs 2024'ten bu yana İsrail ile ihracat, ithalat, serbest bölge ve transit ticaretin tüm ürün gruplarında durdurulduğunu ve gümrük sisteminin İsrail'e kapalı olduğunu açıklıyor. Bakanlık bu açıklamayı en son 29 Mart 2026'da yineledi.
Süreç: Türkiye 9 Nisan 2024'te belirli ürün gruplarında ihracat kısıtlaması getirdi, 2 Mayıs 2024'te ise tüm ürünleri kapsayan tam durdurmaya geçti. Bakanlığa göre bu tarihten sonra İsrail'e yönelik gümrük beyannamesi tescil edilmedi; Türk ve İsrail bayraklı hava ve deniz taşımacılığı da yapılmıyor.
Tartışma neden sürüyor? Muhalefet milletvekilleri ve bazı yayınlar, bazı ticaret verilerinde Türkiye'den İsrail'e mal girişi göründüğünü ve ticaretin dolaylı yollarla sürdüğünü öne sürüyor. Bakanlık ise Filistin'in kendi limanı ve gümrüğü olmadığı için Filistin'e giden malların teknik zorunlulukla İsrail limanlarından geçtiğini, bunun İsrail ile ticaret sayılamayacağını söylüyor. Bakanlığa göre 7 Haziran 2024'te Filistin hükümetiyle yapılan anlaşma gereği bu mallar yalnızca Filistin'de kullanılıyor. Azerbaycan petrolünün Bakü-Tiflis-Ceyhan hattından taşınması ise ayrı bir tartışma konusu; hükümet bunu ticaret değil boru hattı işletmeciliği olarak tanımlıyor.
Değerlendirme: Resmi kayıtlarda doğrudan ticaret sıfır görünüyor. Üçüncü ülkeler üzerinden mal geçip geçmediği ise bağımsız olarak doğrulanması zor bir konu; TÜİK dış ticaret verileriyle İsrail'in kendi istatistikleri karşılaştırılarak izlenebilir.
Kaynaklar:
- T24, Ticaret Bakanlığı açıklaması: https://t24.com.tr/ekonomi/ticaret-bakanligi-2-mayis-2024ten-bu-yana-israil-ile-ticaret-sifirdir,1310797
- Hürriyet, Ticaret Bakanlığından yalanlama: https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ticaret-bakanligindan-israil-ile-ticaret-iddialarina-yalanlama-43138994
- ANKA, İsrail ile tüm ticaretin durdurulması: https://ankahaber.net/haber/detay/ticaret_bakanligi_israil_ile_olan_tum_ticaretin_durduruldugunu_acikladi_177438
Henüz yorum yok.